مهندس دواپس کیست و چه وظایفی دارد؟

دواپس تخصصی است که به مهندس این حوزه در همکاری با تیم‌های توسعه و زیرساخت کمک می‌کند و باعث می‌شود نرم‌افزارها را سریع‌تر، مطمئن‌تر و با خطای کمتر تولید و منتشر کنند. این فرد با خودکارسازی فرایندهایی مانند تست، استقرار و مانیتورینگ، فاصله میان برنامه‌نویسان و تیم عملیات را کاهش می‌دهد و از پایداری و امنیت سرویس‌ها مطمئن می‌شود. اگر می‌خواهید بدانید مهندس دواپس کیست و با وظایف، مهارت‌ها و ابزارهای این موقعیت شغلی آشنا شوید، در ادامه این مطلب از مجله دانشکار همراه من باشید.

مهندس دواپس کیست؟

مهندس دواپس متخصص فناوری اطلاعات است که فرایندهای توسعه و عملیات نرم‌افزار سازمان را مدیریت می‌کند. این فرایندها شامل تمام روش‌ها، ابزارها و اقداماتی هستند که سازمان برای تولید، انتشار و مدیریت نرم‌افزار از آن‌ها استفاده می‌کند. مهندسان دواپس نقش مهمی در از بین بردن فاصله میان واحدهایی دارند که به‌طور سنتی جدا از یکدیگر فعالیت می‌کنند. این افراد با ایجاد هماهنگی بیشتر، زمینه همکاری مؤثرتر میان تیم‌ها را فراهم می‌کنند.

مهندس دواپس اغلب به‌عنوان حلقه ارتباطی میان تیم توسعه نرم‌افزار و تیم عملیات فناوری اطلاعات فعالیت می‌کند و به یکپارچه‌سازی، بهینه‌سازی و خودکارسازی فرایندهای چرخه توسعه نرم‌افزار کمک می‌کند. از آنجا که هر تیم مهارت‌ها، اهداف و نیازهای متفاوتی دارد، مهندس دواپس باید میان خواسته‌های آن‌ها تعادل ایجاد کند و راهکارهایی ارائه دهد که به همه اعضای تیم کمک کند وظایف خود را به بهترین شکل انجام دهند.

برای آشنایی بیشتر با این شغل شرکت در بوت‌کمپ دواپس دانشکار را به شما پیشنهاد می‌دهیم.

نقش مهندس دواپس

نقش مهندس دواپس ممکن است در هر سازمان متفاوت باشد، اما مسئولیت‌های این موقعیت شغلی شامل استفاده از ابزارها و راهکارهای مختلف دواپس برای راه‌اندازی و مدیریت زیرساخت، خودکارسازی فرایندها، مدیریت سیستم‌ها و تأمین امنیت در چارچوب DevSecOps است. از دیگر وظایف مهندس این حوزه که باعث پیشرفت در بازار کار دواپس می‌شود می‌توان به کدنویسی، اتوماسیون، مدیریت امنیت و نگهداری زیرساخت‌های فناوری اطلاعات اشاره کرد. رایج‌ترین وظایف مهندس دواپس عبارت‌اند از:

• ارتباط و همکاری: مهندس دواپس اغلب نقش اصلی را در ایجاد همکاری میان تیم‌های مختلف، از جمله تیم‌های توسعه و عملیات، بر عهده دارد. مسئولیت او این است که مطمئن شود هر تیم نیازها و الزامات خود را به‌درستی منتقل می‌کند تا تغییرات مورد نیاز در برنامه‌ها با سرعت و هماهنگی بیشتری اجرا شوند، بدون آنکه قابلیت اطمینان یا امنیت سیستم با مشکل مواجه شود.
• مدیریت زیرساخت: مهندسان دواپس بر راه‌اندازی و مدیریت سیستم‌ها، انجام امور مدیریت سیستم و استقرار و نگهداری سرورهایی تمرکز دارند که برنامه‌ها روی آن‌ها میزبانی می‌شوند. آن‌ها همچنین منابع ذخیره‌سازی و شبکه، از جمله سرورهای فیزیکی، تجهیزات ذخیره‌سازی، سوئیچ‌ها و نرم‌افزارهای مجازی‌سازی را مدیریت و نگهداری می‌کنند. در محیط‌های ترکیبی، مهندس دواپس ممکن است مدیریت یکپارچه نمونه‌های مجازی زیرساخت‌های داخلی سازمان و اجزای مبتنی بر فضای ابری را نیز بر عهده داشته باشد.
• اتوماسیون: بیشتر مهندسان دواپس درک عمیقی از اتوماسیون دواپس و نحوه پیاده‌سازی آن در ابزارهای یکپارچه‌سازی و تحویل مداوم یا CI/CD دارند. مهندسان دواپس مسئول طراحی و توسعه فرایندهای خودکار برای تیم‌های توسعه و عملیات فناوری اطلاعات هستند یا فرایندهای اتوماسیون موجود را اصلاح و بهینه‌سازی می‌کنند.
• مدیریت داده: مهندسان دواپس علاوه‌بر ایجاد زیرساخت‌ها و فرایندهای اتوماسیون برای تیم‌های مختلف، مسئول مدیریت محتوا و داده‌های موجود در این ساختارها نیز هستند. این افراد فرایند جمع‌آوری، ذخیره‌سازی و استفاده از داده‌ها را طراحی می‌کنند. همچنین نحوه دسترسی به داده‌ها و سطح دسترسی افراد مختلف را مدیریت می‌کنند.
• یکپارچه‌سازی مداوم: مهندسان دواپس فرایند یکپارچه‌سازی مداوم را برای نرم‌افزارهای سازمان اجرا می‌کنند. در این فرایند، تغییرات جدید کد پیش از ادغام با یک مخزن مشترک مانند GitHub، به‌طور منظم ساخته، آزمایش و اعتبارسنجی می‌شوند تا سایر اعضای سازمان بتوانند از آن‌ها استفاده کنند. این فرایند باعث می‌شود کدهای جدید پیش از ورود به محیط عملیاتی، به‌صورت خودکار و با استفاده از آزمون‌های واحد و آزمون‌های یکپارچه‌سازی از نظر وجود خطا بررسی شوند. پس از موفقیت در این مرحله، کد وارد فرایند تحویل مداوم می‌شود.
• تحویل مداوم: مهندسان دواپس مسئول اجرای فرایند تحویل مداوم نیز هستند؛ فرایندی که انتشار کدهای آزمایش‌شده و تأییدشده را برای ورود به محیط عملیاتی خودکار می‌کند. این کدها به مخزنی منتقل می‌شوند که همه تیم‌های توسعه و عملیات به آن دسترسی دارند. به این ترتیب، اعضای تیم می‌توانند برنامه را با سهولت و سرعت بیشتری در محیط عملیاتی مستقر کنند.
• استقرار مداوم: مهندسان دواپس مسئول آخرین مرحله از پایپ‌لاین CI/CD، یعنی استقرار مداوم، نیز هستند. این فرایند در ادامه تحویل مداوم انجام می‌شود؛ با این تفاوت که کد تأییدشده به‌جای انتقال به یک مخزن، به‌صورت خودکار مستقیماً در محیط عملیاتی برنامه مستقر می‌شود. در این روش، اگر کد جدید تمام آزمون‌های مربوط به خطاها و آسیب‌پذیری‌های امنیتی را با موفقیت پشت سر بگذارد، می‌توان آن را تنها در چند دقیقه در اختیار کاربران قرار داد.
• تضمین کیفیت: مهندسان دواپس ممکن است مسئول نظارت بر تیم تضمین کیفیت یا QA نیز باشند تا از بدون نقص بودن کدهای جدید مطمئن شوند. تیم تضمین کیفیت بیشتر روی آزمون دود، آزمون رگرسیون و آزمون یکپارچه‌سازی تمرکز دارد. آزمون دود بررسی می‌کند که کد برنامه باعث بروز مشکلات فوری و اساسی نشود. آزمون‌های رگرسیون و یکپارچه‌سازی نیز اطمینان می‌دهند که کد جدید، قابلیت‌های موجود را مختل نمی‌کند و با سایر ویژگی‌های فعلی برنامه تداخلی ندارد.
• مانیتورینگ و ثبت رویدادها: مهندس دواپس ممکن است مسئول پایش عملکرد هر نسخه از کدی باشد که در اختیار کاربران قرار می‌گیرد و اطلاعات مربوط به آن را ثبت کند. داده‌های حاصل از مانیتورینگ و لاگ‌گیری، بازخوردی سریع برای فرایند CI/CD و SRE فراهم می‌کنند و به تیم‌ها کمک می‌کنند نسخه‌های جدیدتر و بهبودهای لازم را برای برنامه‌ها توسعه دهند.
• امنیت: مهندس دواپس باید امنیت را در تمام چرخه فناوری اطلاعات سازمان در نظر بگیرد. فرایند پیاده‌سازی اقدامات امنیتی در مراحل توسعه و عملیات با عنوان DevSecOps شناخته می‌شود و هدف آن شناسایی آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری است که می‌توانند کاربران برنامه یا خود سازمان را تحت تأثیر قرار دهند. یک مهندس دواپس توانمند تلاش می‌کند بررسی‌ها و اقدامات امنیتی را در تمام مراحل توسعه، آزمایش و تحویل نرم‌افزار خودکار کند.

نقش مهندس دواپس در شرکت‌های ایرانی

اگر آگهی‌های شغلی حوزه دواپس را بررسی کنید متوجه خواهید شد در شرکت‌های ایرانی نقش مهندس دواپس به اندازه سازمان، ساختار تیم فنی و نوع محصول بستگی دارد. درجدول زیر وظایف رایج مهندس دواپس در سازمان‌های مختلف ایرانی را بررسی کرده‌ایم.

نوع سازمان	وظایف رایج مهندس دواپس	ابزارها و مهارت‌های مورد نیاز	چالش اصلی
استارتاپ یا تیم فنی کوچک	مدیریت سرور، استقرار نرم‌افزار، ساخت پایپ‌لاین CI/CD، مانیتورینگ و رفع اختلال	Linux، Git، Docker، Nginx، GitLab CI، Bash یا Python	گستردگی مسئولیت‌ها و محدودیت نیروی فنی
شرکت در حال رشد	کانتینرسازی سرویس‌ها، خودکارسازی انتشار، مدیریت محیط‌های توسعه و عملیاتی، مانیتورینگ و لاگ‌گیری	Docker، Kubernetes، Jenkins یا GitLab CI، Prometheus، Grafana و ELK	افزایش مقیاس سرویس‌ها و حفظ پایداری
سازمان بزرگ	طراحی زیرساخت مقیاس‌پذیر، مدیریت دسترسی‌ها، زیرساخت به‌عنوان کد، بازیابی بحران و همکاری با تیم‌های امنیت و SRE	Kubernetes، Terraform، Ansible، ابزارهای Cloud، سیستم‌های مانیتورینگ و امنیت	هماهنگی میان تیم‌ها، امنیت و پیچیدگی زیرساخت
شرکت دارای زیرساخت داخلی	مدیریت سرورهای فیزیکی و مجازی، شبکه، ذخیره‌سازی، نسخه پشتیبان و استقرار داخلی	Linux، VMware، Ansible، ابزارهای شبکه، مانیتورینگ و Backup	نگهداری زیرساخت داخلی و کاهش زمان قطعی
شرکت مبتنی بر فضای ابری	مدیریت منابع ابری، خودکارسازی زیرساخت، کنترل هزینه و مقیاس‌پذیری سرویس‌ها	AWS، Azure، Google Cloud، Terraform، Kubernetes و ابزارهای مانیتورینگ	کنترل هزینه، امنیت و مدیریت منابع ابری

مهارت‌های لازم برای تبدیل شدن به مهندس دواپس

بیشتر مهندسان دواپس سابقه‌ای قوی در توسعه نرم‌افزار یا عملیات فناوری اطلاعات دارند و در کنار آن، مجموعه‌ای از مهارت‌های فنی و نرم رودمپ دواپس را از حوزه‌های مختلف کسب کرده‌اند. این مهارت‌ها می‌توانند شامل آشنایی با زبان‌های برنامه‌نویسی، تسلط بر ابزارهای اتوماسیون، توانایی برقراری ارتباط مؤثر و حل تحلیلی مسائل باشند.

مهارت‌های نرم مهندس دواپس

موفقیت در شغل مهندسی دواپس تنها به مهارت‌های فنی بستگی ندارد. داشتن مهارت‌های نرم زیر برای مهندسان دواپس ضروری است:

• ارتباط و همکاری: یکی از مهم‌ترین مهارت‌های مهندس دواپس، توانایی ایجاد ارتباط موثر و همکاری مداوم میان تمام واحدهای سازمان است. مهارت‌های ارتباطی این متخصصان کمک می‌کند فرایند تولید و انتشار نرم‌افزار به یک پایپ‌لاین پایدار و خودکار تبدیل شود که در آن، بازخوردها به‌صورت مستمر میان تیم‌ها جریان دارند.
• مهارت‌های بین‌فردی و مدیریتی: مهندسان دواپس توانمند می‌دانند چگونه وظایف را میان تیم‌های مختلف تقسیم کنند تا فرایند تولید با بهره‌وری و عملکرد بهتری انجام شود. آن‌ها بازخوردهای شفاف و مستمری ارائه می‌دهند که به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند کدها را سریع‌تر و مؤثرتر تولید کنند. همچنین مهندسان دواپس با تکیه بر دانش گسترده خود در حوزه‌های مختلف و آشنایی با روش‌های گوناگون آزمایش نرم‌افزار، نقش راهنما و مربی را برای اعضای تیم ایفا می‌کنند.
• مهارت‌های تحلیلی و حل مسئله: مهندسان دواپس باید بتوانند مشکلات را به‌محض بروز شناسایی و برطرف کنند. از آنجا که فعالیت آن‌ها هم‌زمان با فرایندهای تیم‌های توسعه و عملیات در ارتباط است، باید توانایی حل فوری مسائلی مانند آسیب‌پذیری‌های امنیتی را داشته باشند. آن‌ها همچنین باید بتوانند روش‌هایی برای خودکارسازی کارهای تکراری و روزمره پیدا کنند تا فرایند تولید و انتشار نرم‌افزار در تمام واحدها به‌موقع و با بهره‌وری بیشتری انجام شود.

مهارت‌های فنی مهندس دواپس

مهندس دواپس برای مدیریت زیرساخت، خودکارسازی فرایندها و حفظ پایداری نرم‌افزارها به مجموعه‌ای از مهارت‌های فنی نیاز دارد. آشنایی با لینوکس، زبان‌های اسکریپت‌نویسی، ابزارهای CI/CD، کانتینرها، سرویس‌های ابری و روش‌های مانیتورینگ از مهم‌ترین مهارت‌های این موقعیت شغلی هستند. با جزئیات مهارت‌های فنی مهندسی دواپس آشنا شوید:

• زبان‌های برنامه‌نویسی: مهندسان دواپس برای کدنویسی و اسکریپت‌نویسی به یک یا چند زبان برنامه‌نویسی مانند PHP، جاوا، روبی، پایتون، ++C، PowerShell یا Bash مسلط هستند. این افراد باید بتوانند با استفاده از این زبان‌ها اسکریپت‌های اتوماسیون بنویسند. همچنین لازم است شیوه‌های توسعه چابک، مانند بازبینی کد و کنترل نسخه، را در فرایندهای کاری خود پیاده‌سازی کنند.
• ابزارهای اتوماسیون: مهندسان دواپس باید در نگهداری مجموعه آزمون‌های خودکار یا استفاده از ابزارهایی مانند GitHub Actions تجربه داشته باشند. این ابزارها به خودکارسازی جریان‌های کاری در پایپ‌لاین CI/CD کمک می‌کنند. برخی سازمان‌ها ممکن است برای انجام فعالیت‌های اتوماسیون، مهندس اتوماسیون جداگانه‌ای داشته باشند. بااین‌حال، مهندس دواپسی که بتواند به‌درستی با متخصص اتوماسیون همکاری کند، نقش مهمی در تقویت و بهبود فرایندهای خودکار سازمان خواهد داشت.
• پلتفرم‌های رایانش ابری: مهندسان دواپس اغلب تجربه کار با پلتفرم‌های رایانش ابری مانند Microsoft Azure، Amazon Web Services و Google Cloud Platform را دارند و باید بتوانند فرایندهای اجرایی را در زیرساخت‌های داخلی سازمان یا محیط‌های ترکیبی متعادل و خودکار کنند.
• کانتینرسازی: مهندسان دواپس تجربه کار با ابزارهای کانتینرسازی مانند داکر و Kubernetes را دارند. این ابزارها کد برنامه و محیط اجرای آن را در یک ایمیج واحد قرار می‌دهند. کانتینرسازی نیاز به استفاده گسترده از ابزارهای سنتی مدیریت پیکربندی را کاهش می‌دهد؛ ابزارهایی که ممکن است سرعت فرایند تولید و بهره‌وری کلی تیم را پایین بیاورند.
• معماری سیستم و تأمین زیرساخت: مهندسان دواپس باید نحوه طراحی، راه‌اندازی و مدیریت معماری سیستم‌ها و زیرساخت‌ها را بدانند. این زیرساخت‌ها می‌توانند شامل محیط‌های ابری، زیرساخت‌های داخلی سازمان یا ترکیبی از هر دو باشند. آن‌ها همچنین باید با مفهوم زیرساخت به‌عنوان کد آشنا باشند. زیرساخت به‌عنوان کد روشی برای مدیریت زیرساخت‌های فناوری اطلاعات است که اصول و بهترین شیوه‌های توسعه نرم‌افزار در دواپس را برای مدیریت و پیکربندی زیرساخت‌های ابری به کار می‌گیرد.

ابزارهای مورد نیاز مهندسان دواپس

مهندسان دواپس از مجموعه متنوعی از ابزارها، روش‌ها و فناوری‌های مختلف استفاده می‌کنند تا جریان کاری منسجمی میان تیم‌های توسعه و عملیات ایجاد و حفظ شود. این ابزارها به آن‌ها کمک می‌کنند مشکلات را هنگام بروز سریع‌تر برطرف کنند و با استفاده از اتوماسیون‌های ساده، از ایجاد برخی خطاها و اختلال‌ها جلوگیری کنند. این ابزارها عبارت‌اند از:

• ابزارهای مدیریت پیکربندی: بیشتر مهندسان دواپس تجربه کار با ابزارهای مدیریت پیکربندی مانند Chef و Puppet را دارند. این ابزارها به خودکارسازی فعالیت‌های مدیریت سیستم، مانند نصب وصله‌های امنیتی، پیکربندی سرورها و راه‌اندازی سیستم‌های جدید کمک می‌کنند.
• ابزارهای CI/CD: CI/CD شامل یکپارچه‌سازی مداوم، تحویل مداوم و استقرار مداوم است. بسیاری از مهندسان دواپس با ابزارهایی مانند GitHub Actions کار می‌کنند تا فرایندهای ساخت، آزمایش و استقرار نرم‌افزار را در پایپ‌لاین CI/CD خودکار کنند.
• ابزارهای اتوماسیون و مانیتورینگ زیرساخت: مهندسان دواپس برای تأمین و راه‌اندازی زیرساخت، مدیریت سیستم‌ها و پایش عملکرد زیرساخت از ابزارهای اتوماسیون مختلفی استفاده می‌کنند. Terraform، Pulumi و Vagrant از جمله ابزارهایی هستند که در این فرایندها کاربرد دارند.
• ابزارهای ارکستراسیون کانتینر: مهندسان دواپس اغلب باید کد برنامه را بسته‌بندی کنند و برای استفاده در بخش‌های مختلف سازمان در اختیار تیم‌ها قرار دهند. آن‌ها از ابزارهایی مانند داکر، Podman، Buildah و Kubernetes برای کانتینرسازی، انتقال و مدیریت کد استفاده می‌کنند. هرکدام از این ابزارها از نظر مقیاس‌پذیری، امنیت، سهولت استقرار و نگهداری ویژگی‌های متفاوتی دارند. به همین دلیل، مهندسان دواپس با بیش از یک ابزار کانتینرسازی و ارکستراسیون آشنا هستند و متناسب با نیاز هر پروژه، ابزار مناسب را انتخاب می‌کنند.

منبع: github.com